Klinik2 dk okuma
Sözlü sınavda donup kalmamak
Bildiğin şeyi karşındaki kişi beklerken anlatamamak bir bilgi sorunu değil. Neden olduğunu ve sınavdan önce nasıl alıştırma yapabileceğini yazdık.
Medasi Ekibi
Soru geliyor. Cevabı biliyorsun. Ama ağzından çıkan ilk şey "şey…" oluyor, sonra sessizlik, sonra karşındaki hocanın kaşı kalkıyor ve iş daha da zorlaşıyor.
Sonra sınavdan çıkıp koridorda arkadaşına aynı soruyu kusursuz anlatıyorsun.
Bu bir bilgi sorunu değil. Yazarken ve düşünürken rahat kurduğun cümleyi, karşında biri beklerken kuramama sorunu. Ve bunun tek çözümü var: önceden yapmış olmak.
Neden oluyor?#
Üç şey aynı anda yükleniyor:
- Bilgiyi hatırlamak
- Cümleyi kurmak
- Karşındakinin tepkisini izlemek
Tek başına çalışırken sadece birincisini yapıyorsun. Sınavda üçü birden geliyor ve zihin kapasitesi bölünüyor. Konuyu "biliyor olman" bu bölünmeyi engellemiyor.
En işe yarayan alıştırma: sesli anlatmak#
Sessiz okumak bunu çözmüyor. Kafanda anlatmak da çözmüyor. Sesli anlatmak çözüyor.
Sebebi basit: sesli anlatmak, cümleyi gerçekten kurmayı zorunlu kılıyor. Kafandaki anlatım hep akıcıdır çünkü boşlukları farkında olmadan atlarsın. Sesli anlattığında boşluklar duyuluyor.
Pratik hâli: bir konuyu çalıştıktan sonra kitabı kapat ve iki dakika boyunca sesli anlat. Odada kimse olmasa da. İlk denemede ne kadar tökezlediğini görmek şaşırtıcı olur — ve tam olarak o tökezlemeler sınavda olacak olan şey.
Bilmediğin soru gelince#
Sözlünün en çok korkulan anı bu. İşe yarayan birkaç şey var:
Sessiz kalma, düşündüğünü söyle. "Bunu net hatırlamıyorum ama şu mekanizmadan gitmem gerekir diye düşünüyorum" cümlesi, sessizlikten kat kat iyi. Değerlendiren kişi çoğu zaman bilgiyi değil, nasıl düşündüğünü ölçüyor.
Uydurma. Emin olmadığın bir şeyi emin gibi söylemek, sözlüde yakalanması en kolay şey. Ve bir kez yakalanınca sonraki cevaplarına da güvenilmiyor.
Bildiğin yere çek — ama zorlamadan. Soruyla ilgisi olan ve bildiğin bir açıdan girmek meşru. Alakasız bir konuya kaçmak değil.
Komite ise#
Üç kişilik komitede zorlaştıran şey, sorunun nereden geleceğini bilmemek. Birine cevap verirken diğerinin not aldığını görüyorsun ve dikkatin dağılıyor.
Buna alışmanın tek yolu, sorunun sırasını sen seçmeden prova etmek. Kendi başına çalışırken hep sıradaki soruyu sen seçiyorsun; sınavda seçmiyorsun.
Sınavdan önceki gün#
Yeni konu açma. Bunun yerine, zayıf olduğun üç konuyu sesli anlat. Her biri iki dakika.
Altı dakika. Ama o altı dakika, sınav sabahı ağzından ilk cümlenin nasıl çıkacağını değiştiriyor.
Bir de şu#
Heyecan tamamen geçmiyor ve geçmesi de gerekmiyor. Amaç heyecanı yok etmek değil, heyecanlıyken de cümle kurabilmek. Bu ancak heyecanlıyken cümle kurmayı denemiş olmakla oluyor.